Panorama Poznania

Panorama Poznania

poniedziałek, 3 lutego 2014

Konsultacja psychoterapeutyczna czy psychiatryczna?

Psychoterapia Poznań czy konsultacja psychiatryczna?

Doświadczenie prowadzenia psychoterapii w Poznaniu wskazuje, że niejedna osoba ma niejasne poczucie, czym różni się psychoterapeuta od psychiatry lub psychologa. W skrajnych przypadkach specjalności te są nawet utożsamiane.


Niejedna konsultacja u psychoterapeuty kończy się zapytaniem pacjenta: „Panie doktorze, mógłby mi pan jeszcze zapisać coś na uspokojenie?” Pacjent wpada w konsternację, słysząc wtedy: „Bardzo mi przykro, ale nie jestem lekarzem”.

Świadomość różnicy między psychoterapią a pomocą psychiatryczną jest u nas jeszcze ciągle stosunkowo niska, warto więc podać kilka praktycznych informacji, pomocnych w wyborze specjalisty.

Psychoterapeuta jest magistrem dowolnych studiów wyższych (albo lekarzem), który ukończył później specjalistyczne szkolenie w psychoterapii i uzyskał certyfikat psychoterapeuty. Psychiatra jest lekarzem z ukończoną specjalizacją w psychiatrii. Nie musi być znawcą mechanizmów osobowości. Psychoterapeuta koncentruje się bardziej na emocjonalno-osobowościowych czynnikach zaburzeń, psychiatra na czynnikach biologiczno-chemicznych związanych z funkcjonowaniem mózgu. Oczywiście, wymienione czynniki przenikają się wzajemnie i oddziaływają na siebie.

Istnieje wiele dolegliwości, w których pomóc może zarówno psychoterapeuta jak i psychiatra: nadmierny stres, różne postacie lęku, np. przed sytuacjami społecznymi, okres kryzysu czy załamania psychicznego. Pomoc psychoterapeuty zmierzać będzie raczej do uczenia się przez pacjenta nowych form radzenia sobie w danej sytuacji i do lepszego zrozumienia siebie. Natomiast pomoc farmakologiczna omija sprawę uzyskiwania wglądu i działa bezpośrednio na czynności mózgu. Szybsze efekty przyniesie zatem farmakoterapia. Psychoterapia wymaga większej cierpliwości, sprzyja jednak temu, by samopoczucie pacjenta było bardziej niezależne od czynników zewnętrznych takich, jak tabletki. Badania wskazują, że jednym z efektów udanej psychoterapii jest zmiana na poziomie neurochemicznym mózgu (poziom serotoniny, dopaminy czy endorfin).

Co może być kryterium wyboru specjalisty? Jednym z kryteriów może być stopień poczucia kontroli, jakie pacjent ma nad swoimi emocjami i zachowaniem. Jeśli kryzys jest ostry, jednostka nie jest w stanie wykonywać swoich codziennych czynności, funkcjonować w roli społecznej, dostarczać sobie niezbędnego wsparcia i utrzymywać wewnętrznej równowagi, zaś obecność bliskiej osoby niewiele pomaga – może to być znak, że bez uruchomienia farmakoterapii takiej osobie trudno będzie sobie poradzić. Konsultujący psychoterapeuta powinien ocenić istniejące u pacjenta wewnętrzne i zewnętrzne zasoby, pozwalające przetrwać trudny czas. Jeśli są zbyt kruche a stan osoby ostry, zagrażający jej lub innych bezpieczeństwu, konsultacja psychiatryczna lub wręcz hospitalizacja są konieczne.

Warto jednak dążyć do tego, by uniknąć stosowania leków, jeśli to możliwe. Tak, tym zdaniem łatwo narazić się koncernom farmaceutycznym, które chętnie wyprodukują tabletkę choćby poprawę humoru na trzynastego w piątek. Farmakoterapia jest bowiem mocną ingerencją w istniejący system równowagi u pacjenta, nawet, jeśli wskutek choroby psychicznej nie jest on w pełni sprawny. Niekiedy jednak współpraca z psychiatrą może być niezbędnym warunkiem tego, by pomoc psychologiczna czy psychoterapia mogły być skutecznie realizowane (np. ciężka depresja czy psychoza). Pacjent korzystający z psychoterapii powinien mieć przecież pewne minimum energii i kontaktu z rzeczywistością, by w niej efektywnie uczestniczyć. Dlatego u pacjentów np. psychotycznych, depresyjnych czy z silnymi fobiami pomoc farmakologiczna i psychoterapia przez pewien czas przebiegają równocześnie. Czasem jednak farmakoterapia może wpływać negatywnie na psychoterapię i proces poznania siebie. Stłumienie odczuć (zarówno pozytywnych jak i negatywnych), spowolnienie intelektualne, zmniejszenie motywacji - to czynniki spowalniające proces psychoterapii.

Nadrzędną wartością każdej pomocy jest samodzielność i niezależność emocjonalna osoby, dlatego każda pomoc - zarówno psychoterapia jak i wsparcie psychiatryczne - powinna zmierzać do tego, by pacjent mógł żyć bez niej. 

1 komentarz:

  1. Przepraszam, że tak szczerze, właściciel pewnie nie opublikuje przez to mojego komentarza, ale nie przepadam ani za terapeutami, ani za psychiatrami.
    Ale terapełcie prędzej bym pewnie zaufał niż lekarzowi, bo nie jestem pewien czyj interes pilnują. Pacjenta czy koncernu farmaceutycznego, który funduje mu dobre wakacje. Poza tym srednio pasuje mi spotkanie z panem, panią zza biurka, ten dystans.

    OdpowiedzUsuń

Zapraszam do komentowania...